Ma Túy: Đừng Để Chúng Cướp Mất Thân Xác và Linh Hồn Con Cháu Chúng Ta

Cô giáo Lan Lê

Ma túy từ bao lâu nay vẫn là nỗi lo sợ của các bậc phụ huynh cho những đứa con thân yêu đang đầy sức sống với tương lai tươi sáng đang rộng mở trước mặt, bỗng chốc trở thành những thân xác vật vờ khi rơi vào vòng nghiện ngập.  Bên cạnh những câu chuyện về những cái chết do việc lạm dụng ma túy của những tài tử, ca nhạc sĩ nổi tiếng thì ngay trong cộng đồng Việt Nam cũng đã có một số không ít gia đình mất con vì ma túy. Gần đây tôi không khỏi bàng hoàng khi hay tin cháu của một người quen trong cơn say ma túy trở về nhà nổi cơn điên loạn, đập phá, hành hung dữ dội. Người nhà hoảng sợ, gọi cảnh sát cầu cứu.  Cảnh sát cuối cùng phải bắn chết người thanh niên này sau khi đã hai lần dùng súng điện nhưng không thể khống chế nổi anh đang trong cơn say điên dại này. Lại cũng mới đây thôi trong một buổi tiệc ở nhà người bạn, con gái tôi tình cờ nghe được cuộc nói chuyện rất thành thạo về ma túy và các loại thuốc gây nghiện giữa cô bé cháu ngoại của chủ nhà và các bạn teenagers của nó.

Ma túy cùng các chất thuốc gây nghiện đã từ lâu hoành hành khắp nơi.  Chúng vươn những vòi bạch tuộc len lỏi vào tận trong các lớp học của các trường trung học công lập cũng như tư thục để hút lấy hết năng lực sống của lứa tuổi thanh niên.  Chúng dùng ma túy để biến những thành phần ưu tú này của gia đình và xã hội thành những tên nô lệ, sai khiến chúng thực hiện những tội ác không gớm tay.

Gần đây cùng với kết quả bầu cử tổng thống, dự luật về việc xử dụng cần sa đã được thông qua tại California theo sau một số các tiểu bang khác càng làm gia tăng sự lo ngại trong giới phụ huynh.  Tài liệu mới nhất đã được phổ biến vào tháng 8, 2016 của Học Viên Quốc Gia về Lạm Dụng Ma Túy – National Institute on Drug Abuse – ( NIDA) đã cho thấy 11 sự thật về thanh thiếu niên và việc dùng ma túy (11 Facts about teens and drug use). Những con số đưa ra trong nhận định này thật đáng vô cùng quan ngại:

  • Nhiều thanh thiếu niên chết vì dùng chất gây nghiện trong các thuốc theo toa hơn là dùng heroin/cocaine tổng hợp. Tổng số người chết vì dùng các chất giảm đau gây nghiện quá liều như Vicodin, Oxycontin, Ritalin là 50,401 tăng 11% so với năm 2015. Hơn nhiều khi so sánh với con số người chết vì tai nạn giao thông là 32,550 và chết vì súng đạn là 36,740 chúng ta mới thấy được sự trầm trọng của vấn đề.
  • Trong năm 2015, con số học sinh lớp 11, 12 dùng cần sa thường xuyên nhiều hơn là 22.7% so với con số hút thuốc lá là 16.3%.
  • 60% học sinh trung học cấp hai không thấy được tai hại của việc dùng cần sa. Mà sự thật là thành phần THC (chất gây nghiện) trong cần sa đã được cho vào mạnh hơn 5 lần so với 20 năm về trước.
  • 1/3 thanh thiếu niên trong các tiểu bang thông qua luật cần sa đã dùng cần sa qua tay các người lớn được phép mua.
  • Nước Mỹ chiếm 5% dân số thế giới với 75% lượng ma túy được lưu hành. Trong đó 60% thanh thiếu niên được giới thiệu ma túy miễn phí qua bạn bè và người thân. Theo tin loan báo mới nhất (ngày 18/12/2016) thì lực lượng tuần duyên Hoa Kỳ tại nam Florida vừa tịch thu một lượng ma túy khổng lồ gồm 24 tấn cocain trị giá 715,000,000$ USD tương đương 2,000,000,000,000 $USD khi được bán ra trên đường phố.
  • Số lượng xử dụng thuốc Adderall để chữa bệnh ADHD (hội chứng rối loạn kích động) đang gia tăng trong học sinh cấp hai từ 5.4% đến 7.5% trong năm nay.
  • 50% học sinh cấp hai không cho rằng dùng steroid thường xuyên là nguy hại.
  • Đến độ tuổi lớp 8, 28% thanh thiếu niên biết uống rượu, 15% hút thuốc lá, và 16.5% dùng cần sa.
  • Thanh thiếu niên liên tục được cha mẹ nhắc nhở về tai hại của ma túy thì có đến 50% ít xử dụng nó hơn là những em chẳng được nhắc nhở gì cả.
  • 5% học sinh cấp hai hút cần sa mỗi ngày. 5.1% cao hơn so với 5 năm về trước. Trong khi đó ý thức về hiểm họa của ma túy trong thanh thiếu niên rất mơ hồ: 20% học sinh lớp 12 nghĩ rằng thỉng thoảng dùng ma túy thì không sao.
  • Và đây là điều nguy hiểm nhất: khoảng 50% học sinh cấp hai KHÔNG cho rằng thử cocain 1 vài lần là có hại. Cũng như cho rằng dùng heroine 1, 2 lần là VÔ HẠI.

Điều số 9 cho thấy khi phụ huynh thường xuyên nhắc nhở con cái thì hiểm họa nghiện ma túy sẽ giảm được đến 50%. Vì vậy việc tìm hiểu để giải thích và ngăn ngừa là nhiệm vụ ưu tiên của cha mẹ đối với các con trong lứa tuổi mới lớn.Theo nguyên tắc phòng bệnh thì đến 9/10 các loại bệnh có thể ngăn ngừa bằng sự hiểu biết đúng đắn.

Do đó, các đề mục sau đây sẽ lần lượt được đề cập: Tìm hiểu về ma túy và sự gây nghiên của nó, cách chữa trị và các biện pháp ngăn ngừa, và sau cùng là những chia xẻ của các em thanh thiếu niên về vấn đề này.

  • Tìm hiểu về ma túy và sự gây nghiện của nó: Thật vô cùng nguy hại nếu chúng ta cứ nghĩ đơn giản rằng việc cai nghiện ma túy sẽ dễ dàng như điều trị một căn bệnh. Thật ra ma túy khi thâm nhập vào cơ thể sẽ tác động vào não bộ khiến người nghiện rất khó thoát ra vòng nghiên ngập. Đó là một căn bệnh kinh niên mà bệnh nhân lúc đầu thường là chỉ muốn thử qua nhưng sau đó như con mồi bị sập bẫy, họ càng ngày càng phải lún sâu hơn trong vòng nghiện ngập. Lý do là vì các chất gây nghiện đã làm thành một “chu kỳ tưởng thưởng” (reward circuit) trong não bộ. Hầu hết các loại ma túy đều tuôn vào não bộ hóa chất gây nghiện “dopamine”. Người tiếp nhận lúc đầu được kích thích sẽ cảm thấy hưng phấn trong các hoạt động thể lý, sinh lý như ăn uống, làm tình. Từ những hưng phấn này não bộ tiếp tục gửi đi những “thông điệp” đòi hỏi phải được kích thích bằng các lượng hóa chất ngày càng cao hơn. Nguyên do là các hóa chất này đã làm giảm khả năng hoạt động của các tế bào não và người nghiện phải gia tăng số lượng dung nạp để đạt được những hưng phấn giả tạo này. Các hóa chất đưa vào càng nhiều thì càng hủy hoại nhanh hệ thống điều hành của não gồm có các khả năng như: học hỏi, phán đoán, trí nhớ, sự lựa chọn, quyết định, tự chủ …

Sau đây là tỷ lệ những chất gây nghiện được dùng trong giới thanh thiếu niên tại Hoa Kỳ qua cuộc khảo sát của NIDA:

Đứng đầu là rượu – Alcohol- 58% , cần sa – Marijuana – 43%, Hookah 19.8%, thuốc lá (với sự quan ngại về sự gia tăng của thuốc là điện – e-cigatrette) 15.9%, Amphetamine 7.7%, Adderall 7.5%, Snus 5.8%, Narcotics/Heroin 5.4%, Synthetic Cannabinoids 5.2%, Tranquilizers 4.7%, Cough Medicine 4.6%, Vicodin 4.4%, Hallucinogens 4.2%, Oxycontin 3.7%, Sedatives 3.6%, MDMA(Ecstasy) 3.6%, LSD 2.9%, Hallucinogens o/t LSD 2.9%, Cocaine (any form)2.5%, Ritalin 2.0%, Inhalants 1.9%, Salvia 1.9%

 

  • Cách chữa trị và các biện pháp phòng ngừa:

Khác với các căn bệnh kinh niên khác như tiểu đường, hen suyễn, tim mạch, chữa trị bệnh nghiện ma túy không đơn thuần chỉ là những bài thuốc mà phải kết hợp với ý chí bệnh nhân cộng với sự giúp đỡ rất nhiều của gia đình và xã hội.  Các trung tâm cai nghiện tư thường thấy đem lại hiệu quả nhưng chi phí khá cao.

Kết quả từ các công cuộc khảo sát do NIDA tài trợ cho thấy là những chương trình ngăn ngừa xử dụng ma túy được phổ biến trong gia đình, trường học, cộng đồng và các phương tiên truyền thông đã tỏ ra có hiệu lực. Theo tài liệu của Trung Tâm Kiểm Soát và Ngăn Ngừa Bệnh Tật (The Center of Disease Control and Prevention) thì các biên pháp can thiệp sớm sẽ có kết quả tốt. Sau đây là những nguyên tắc ngăn ngừa :

  • Nguyên tắc I : Cần bao gồm các biện pháp bảo vệ (protective factors) và giảm thiểu rủi ro (reduce risk factors): Sự rủi ro cho người nghiện bao gồm các liên hệ với mầm mống dẫn đến nghiện ngập (chán học, bỏ học, bạo động,trầm cảm). Sự bảo vệ dĩ nhiên là phải đến từ gia đình, cha mẹ. Lưu ý là trẻ em nhỏ tuổi sẽ bị ảnh hưởng sớm nếu trong gia đình có người thân nghiện ngập. Trong khi đó ảnh hưởng từ bạn bè sẽ mạnh mẽ trong tuổi dậy thì.
  • Nguyên tắc II: Cần phải để ý đến tất cả các loại có thể gây nghiện không chỉ là thuốc lá, rượu bia, cần sa, các loại gây ảo giác mà các loại thuốc mua ngoài toa hay theo toa bác sĩ đã nêu tên ở phần trên cũng đang được dùng để gây nghiện.
  • Nguyên tắc III: Các biện pháp phòng ngừa phải được phát động trong các môi trường: gia đình, học đường, và cộng đồng.
  • Trong gia đình cha mẹ phải tìm đọc các tài liệu, tham dự các khóa hội thảo để biết cách phát hiện, tiếp cận con khám phá ngay các triệu chứng ban đầu. Tài liệu mà chúng ta đang đọc chỉ ra rằng: “Sự kiểm soát, hướng dẫn của cha mẹ và sự gắn bó trong gia đình là phương thức hữu hiệu nhất (Parental monitoring, supervision and family bonding are the most effective technique).
  • Trong trường học chúng ta thấy ngay từ bậc tiểu học, hàng năm nhà trường đã tổ chức tuần lễ “Say No to Drug” trong đó trẻ em đã được dạy về các năng khiếu như: tự chế hành động và tình cảm (self-control & emotional awareness), nói chuyện (communication), giải quyết vấn đề (problem-solving) để không trở nên quá hung hăng là một trong những rủi ro đưa đến việc lạm dụng ma túy(learning to address risk factors for drug abuse, such as early aggression and academic failure). Bên cạnh đó, ngay từ nhỏ các cháu đã phải duy trì điểm học tập cao vì thất bại trong học tập sẽ dễ đưa đến việc bỏ học sau này. Lên đến bậc trung học các học sinh càng cần phải được học tập và phát triển các mặt tích cực sau đây: chuyên cần học tập, quan hệ bạn bè, năng lực, nhận thức, và phương cách đối kháng với ma túy (study habits and academic support, peer relationships, self-efficacy and assertiveness, and drug resistance skills).
  • Sự nguy hại của ma túy cũng cần có được sự tiếp tay phổ biến trong các cộng đồng và trên các phương tiện truyền thông.
  • Một vài suy nghĩ và chia xẻ của các em thanh thiếu niên: Theo như cảm nhận được chia xẻ từ các em thì:
  • Vấn đề khó nhất (the biggest issue) là làm sao tạo được sự cảm thông đủ nơi cha mẹ để các em không phải nói dối khi các em muốn làm một điều gì mà theo em thì khi nói ra có thể sẽ không được cha mẹ chấp thuận. Các em phải nói dối vì sợ làm cho cha mẹ buồn, sợ bị khiển trách la mắng, sợ bị làm mất mặt trước bạn bè v..v… Điều rất tệ hại xảy ra là khi những nói dối này bị khám phá, chúng sẽ làm mất niềm tin nơi cha mẹ. Từ đó về sau cho dù chúng cố gắng nói thật vẫn bị cha mẹ nghi ngờ. Hậu quả là khi đã bị gắn nhãn hiệu (label) “nói dối”, chúng sẽ không ”care”, không cảm thấy ân hận “feel guilty” cho việc làm này nữa. Do vậy, khi xuất hiện những dấu hiệu đáng nghi ngờ, cha mẹ nên phản ứng tế nhị, mở ngỏ cho các con một con đường để giãi bày tâm sự, nguyên nhân và tin tưởng vào bản chất lương thiện của con mình. Cũng như khi cần kiểm soát hoặc “thanh tra” các điểm khả nghi thì đừng làm quá mạnh tay vì điều làm các cô cậu “Mỹ con” này rất bất bình là khi cảm thấy sự riêng tư (privacy) của mình bị xâm phạm.
  • Ở tuổi mới lớn thì bạn bè là nguồn ảnh hưởng rất lớn nơi thanh thiếu niên. Do đó việc tìm hiểu bạn bè và gia đình của các em này cần phải được đặc biệt lưu tâm. Có những bậc cha mẹ kết thân với nhau cùng với các con của mình. Hoặc cẩn thận khi con đến nhà bạn, cha mẹ phải hỏi địa chỉ, số phone của chủ nhà và hẹn giờ đưa đón. Về việc này thì cùng xin chia xẻ là chúng ta nên vui vẻ đón nhận, cho bạn bè của con đến nhà mình khi cần học bài, họp nhóm hay sinh hoạt chung để chúng luôn được trong tầm mắt của mình. Để từ đó có những nhận xét về đám bạn này. Thay vì để măc chúng làm những gì, ở nơi đâu mà mình hoàn toàn không hay biết. Để rồi khi hay biết thì đã muộn!
  • Để khuyến khích con cái dùng thì giờ rảnh rỗi một cách hợp lý thì nên để ý những năng khiếu (talents) hay sự ưa thích (interests) của các cháu như âm nhạc, nghệ thuật, hoạt động cộng đồng v..v… mà cho các cháu tham gia phù hợp theo sở thích và sức khỏe của chúng. Tuy vậy cũng cần giữ quân bình cho thời giờ giữa việc học tập và các sinh hoạt khác. Ở đây xin có một đề nghị là không gì bằng để cho các cháu làm quen với các sinh hoạt hữu ích là giới thiệu cho các cháu đi vào các sinh hoạt này từ nhỏ để hình thành những thói quen tốt (good habits). Giữ các cháu bận rộn là một “chiêu thức” cha mẹ thường dùng để giúp con cái tránh được cảnh “nhàn cư vi bất thiện”, ra khỏi ảnh hưởng xấu của bạn bè hoặc các nhóm băng đảng. Nguyên nhân chính dẫn đưa các cháu đến ma túy cùng những tệ nạn khác.

 

Tóm lại, ma túy là một hiểm họa trong mọi xã hội, nhất là tại đất nước Mỹ, nơi đang là môi trường hấp dẫn nhất cho các tổ chức buôn lậu. Để đối phó với nguy cơ nghiện ngập ma túy, người trang bị áo giáp để chiến đấu cho các thanh thiếu niên chính là cha mẹ hay người giám hộ. Gia đình phải trở nên thành trì bảo vệ các em. Học đường – bất kể trường công hay trường tư – không còn là nơi an toàn trước sự xâm lăng của ma túy. Chúng đã vượt ngoài tầm kiểm soát của thày cô giáo và nhân viên nhà trường. Ma túy và các chất gây nghiện được giới thiệu và trao tận tay cho các em trong lớp học, ngoài sân trường, đặc biệt là trong các buổi party tại nhà bạn bè. Phòng bệnh hơn chữa bệnh.  Các cháu rất cần sự quan tâm, thân thiện, hướng dẫn, và chỉ dạy của các bậc cha mẹ. Một lần nữa, xin gióng lên một tiếng chuông cảnh báo: đừng để ma túy cướp lấy thân xác và linh hồn con cháu chúng ta.