Tìm Niềm Vui Cho Tuổi Hoàng Hôn

Tuổi  thọ của người Mỹ đang gia tăng nên tuổi hưu trí cũng được nâng lên từ 60 đến nay đang là 67 và trong tương lai sẽ lên đến tuổi 70! Thế nhưng tùy theo hoàn cảnh, điều kiện sức khỏe và tài chính tuổi hưu trí thay đổi tùy theo từng người . Nhiều người xin nghỉ hưu khi chưa đến tuổi 60 nhưng cũng có rất nhiều người ngoài 70 đã lâu rồi mà vẫn chưa chịu “rửa tay gác kiếm”.

Tuy nhiên từ tuổi lục tuần trở đi, khi các cơ phận từ các khớp xương cho đến lục phủ ngũ tạng nâng cấp báo động từ màu vàng  sang màu cam thì đó là lúc bạn nên “tử tế với chính mình”, đừng bắt “con trâu già” phải kéo cày thêm nữa . Đó chính là lúc chúng ta cần chuẩn bị cho cuộc hành trình đi tiếp đoạn cuối của cuộc đời.

Tùy theo hoàn cảnh mỗi người mỗi khác nhưng nói chung là có “độc lập, tự do” thì mới có “hạnh phúc”. Nghĩa là hai vợ chồng già cần giữ cho mình một căn nhà riêng (mình tự làm chủ hay thuê mướn) để mọi sinh hoạt không hoàn toàn bị phụ thuộc vào con cái.  Chúng ta dạy con cái hiếu nghĩa nhưng không bắt chúng phải phục vụ. Chúng ta vẫn nhận sự giúp đỡ của con khi cần thiết nhưng không đòi hỏi quá đáng, nhất là nên tránh không để bị lệ thuộc hoàn toàn vào chúng.  Nếu chúng đón nhận, chúng ta sẵn sàng cho con những lời khuyên, những kinh nghiệm từng trải để tránh con khỏi bị vấp ngã. Nhưng không nên can thiệp vào đời sống riêng tư và những quyết định quan trọng của con khi chúng đã trưởng thành và có một gia đình riêng.

Chúng ta sống độc lập nhưng vẫn giữ mối quan hệ gia tộc đầm ấm. Trong mối quan hệ hỗ tương đó “hai bên cùng có lợi”. Có ông bà cùng với cha mẹ, con cháu chúng ta ví như một thân cây vươn lên mạnh mẽ từ gốc rễ vững vàng. Chúng sẽ có một nơi để cùng nhau họp mặt thân thiết, vui vẻ trong các dịp lễ Tết, giỗ chạp . Phần chúng ta, khi có thời giờ và điều kiện sức khỏe thì việc săn sóc chơi đùa với các cháu bé giúp chúng ta có cơ hội luyện tập tiếng Việt cho cháu, lưu truyền bản sắc văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ và qua văn hóa ẩm thực. Ngược lại chính các cháu cũng giúp vui cho ông bà bằng những tiếng cười thủy  tinh,  hồn nhiên, khuôn mặt ngây thơ với những lời nói, điệu bộ, cử chỉ ngộ nghĩnh mang đến cho ông bà những tràng cười còn tốt hơn là mười liều thuốc bổ. Các cụ ông ngày xưa do nhu cầu công vụ hay phải dấn thân ngoài chiến trường đâu có được làm quen với công việc “tề gia nội trợ”. Nhưng nay sau một thời gian được huấn luyện đã tỏ ra rất thành thạo làm “thợ vịn” cho cụ bà.  Nhiều khi lại hoàn thành nhiệm vụ còn xuất sắc hơn trong khi tham gia các trò chơi với các cháu hay trong nhiệm vụ làm “Bao Công xử án” để đưa ra những phán quyết phân minh, dàn xếp ổn thỏa khi bầy cháu mếu máo “méc tội” nhau suốt ngày! Nhưng cũng cần mở ngoặc tại đây là vì”tuổi già, sức yếu” chúng ta không nên nhận “full time” cái job coi sóc các cháu. Mà chỉ nên nhận làm “substitute” hay “part time” thôi!

Ngoài những sinh hoạt trong gia đình, người cao niên chúng ta còn có bạn bè và các hội đoàn. Mối liên hệ bạn bè cũng rất trân quí. Bạn bè là nơi chúng ta trao đổi kinh nghiệm, hỏi han về những thắc mắc trong cuộc  sống hàng ngày. Từ những thăm hỏi sức khỏe đến những thắc mắc về y tế, trợ cấp v..v… Bạn bè còn là nơi để trút bầu tâm sự, chia xẻ buồn vui, nhất là khi gia đình có những vấn đề giữa vợ chồng, con cháu mà không biết tâm sự cùng ai. Hội đoàn ở nơi quê hương thứ hai này là nơi “ôn cố tri tân”. Một khi tuổi đời đã cao, bạn bè bắt đầu chia tay để ra đi vĩnh viễn thì việc họp mặt với các bạn đồng môn, đồng ngũ, đồng hương lại càng trở nên cần thiết và mang nhiều ý nghĩa .

Song song  với các sinh hoạt trên, chúng ta còn có thể tham gia vào các tổ chức chính trị, xã hội, tôn giáo . Nếu có khả năng và điều kiện sức khỏe cho phép thì các trường dạy giáo lý,dạy Việt ngữ , các ban ngành phục vụ của nhà thờ, nhà chùa cũng đang rất cần sự tham gia, góp sức của chúng ta. Cũng không nên quên là tại chính đất nước đang cưu mang chúng ta cũng có nhiều vấn nạn xã hội, thiên tai, thảm họa cần được sự hỗ trợ và xây dựng. Làm những công việc từ thiện, lấy sự giúp người làm niềm vui cho chính mình. Khi gởi tiền về gúp đỡ cho thân nhân, đồng bào tại quê nhà, chúng ta cũng nên “chọn mặt  gửi vàng” đừng để bị lợi dụng hay trở thành những con bò cho Việt cộng vắt sữa.

“Điều kiện ắt có và đủ” để có được niềm vui trong tuổi hoàng hôn là phải có “một  tinh thần sáng suốt trong một thân thể khỏe mạnh”. Trước tiên, để có một thân thể mạnh khỏe, “bớt” đau yếu thì các bác sĩ đều có lời khuyên như nhau là phải tập một nếp sống lành mạnh. Nếp sống lành mạnh lại đòi hỏi một chế độ ăn uống lành mạnh và thể dục điều độ. Và muốn có một chế độ ăn uống lành mạnh thì phải “rèn ý chí kiên cường”. Đành rằng khuynh hướng  tự nhiên của con người là muốn ăn ngon, mặc đẹp và rằng “làm người ai cũng phải chết, đời mình còn sống  được bao lâu nữa đâu , cứ ăn uống thỏa thuê mặc sức, chết là cùng chứ gì!” Lẽ tự nhiên là làm người ai cũng sẽ phải chết nhưng có những bệnh tật mà có thể tránh được hay có thể làm nhẹ đi để cố gắng tránh làm sao cho người thân khỏi vất vả khi phải săn sóc mình!  Chúng ta đều đã “gần đất xa trời” nhưng ngày định mệnh đó đến lúc nào và xảy ra cách nào thì không ai biết trước được.  Nên cách “đầu tư khôn ngoan” cho ngày giờ “G” đó là giữ miệng để được ấm thân! Tóm lại là đừng để cho”thần khẩu hại xác phàm”! Người Mỹ có câu:” You are what you take in.” Nói nôm na là:”Bạn ăn gì thì người bạn sẽ ra thế ấy.” Thử nghĩ mà xem, cái xe bạn đang chạy phải đổ xăng mỗi ngày. Nếu bạn muốn giữ cho máy chạy bền thì chắc hẳn ít ra thì bạn sẽ chọn các loại xăng trung bình như unlead chứ không ai muốn đổ các loại dầu cặn để xe bạn sẽ trở thành đống sắt rỉ. Thân thể bạn không trọng hơn cái xe hay sao? Không cần phải kiêng khem quá đáng.  Cỗ xe già của chúng ta chỉ cần loại xăng thường là ăn nhiều rau quả tươi thôi.

Và cũng đừng nên nhẹ dạ, phí tiền nghe những lời quảng cáo để mua các dược thảo đang và sẽ bị FDA “chiếu cố”. Đó chính là các loại thuốc ”không có tác dụng phụ, thì cũng chẳng có tác dụng chính!”; các loại thuốc “vô thưởng nhưng hữu phạt!” uống vào thì không những tiền mất mà tật còn mang theo . Chúng ta cứ tận dụng các nguồn rau quả, trái cây tươi tốt “organic”. Buổi sáng sau khi điểm tâm nên kèm thêm một ly sinh tố xay ra từ các loại rau quả (công thức thì mỗi người áp dụng khác nhau và được trình bày đầy ở trên”mạng”). Buổi trưa ăn uống bình thường nhưng nên giảm khẩu phần cơm, thịt đỏ mà cần tăng thêm phần canh rau, quả và khi nấu ăn cần tiết giảm gia vị như muối, đường và chất béo để tránh gặp mặt ba anh em nhà họ Cao (cao đường, cao mỡ, cao máu).  Buổi tối nên ăn nhẹ, đi dạo một vòng để khỏi nặng bụng, giúp đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn.

Bây giờ đến mục tập thể dục. Nên nhớ chúng ta tập thể dục để duy trì sức khỏe chứ không còn có hy vọng có được các vòng đo lý tưởng để làm người mẫu đâu nhé.  Thế cho nên đừng có cố gắng tập quá sức mình để khiến cho “lợi bất cập hại”!  Có thể gây ra các chấn thương và cũng đã có trường hợp dẫn đến đột quỵ tử vong. Nói đến tập Gym, các vị cũng nên thử vào cho biết . Vui đáo để! Trong đó quí ông nhất là quí bà vừa vận động cơ thể vừa luyện “võ miệng”.  Ở các hàng máy chạy bộ và đạp xe đạp, các bà xếp hàng một trên các dãy máy này, “tám” liên tục như pháo nổ! Vừa mở cửa để đi xuống hồ bơi và hồ ngâm nước nóng là đã nghe loa phóng thanh của “tổ dân phố”oang oang phổ biến mọi thông tin cập nhật  nhất! Ở đây còn là một khu chợ trời nhỏ trong locker room để các bà mời nhau mua đủ mọi thứ từ đồ ăn nấu tại nhà “home make”, trái cây trồng trong vườn “cây nhà, lá vườn” cho đến quần áo, đồ trang sức phụ nữ v…v…

Từ những  thống kê cho thấy các vấn đề về sức khỏe ở các vị cao niên đã được cải thiên rất nhiều nơi những người thường xuyên vận động nên một số các hãng bảo hiểm tại California đã cung cấp miễn phí hoặc cho trả với lệ phí rất rẻ cho dịch vụ tập thể dục tại các trung tâm này. Trong các Gym tại vùng San Jose này chúng tôi nhận thấy có đến trên một nửa là các vị cao niên người Việt.

Nếu các vị ngại đi tập ở trong Gym thì cứ chịu khó tập thể dục đều đặn tại gia. Tốt nhất là đi bộ ngoài trời vào buổi sáng sớm hay buổi chiều. Quý vị có  thể mở xem trên Tivi, hoặc  tìm mua các DVD để được hướng dẫn cách tập đủ các thể loại, hoặc là tự “phăng“ ra các thế tập thể dục. Thế tập nào thấy “work” với cơ thể mình là OK rồi! Một khi đã trót mua các máy chạy bộ hay đạp xe để tập ở nhà rồi thì ráng kiên tâm bền chí tập tành, chứ đừng biến chúng thành các dụng cụ để phơi quần áo hay treo khăn tắm! Đã có một câu nói rất hay về quy luật của thói quen :”Sự suy nghĩ hay một hành vi được lặp đi lặp lại sẽ trở thành thói quen. Thói quen sẽ trở thành tính cách con người. Đây là một quy luật rất mạnh để rèn luyện những tính tốt mà mình muốn có.”

Còn mục  rèn luyện một” tinh thần minh mẫn” nữa chứ! Dễ thôi! bây giờ là thời buổi  tiến bộ vượt bực của kỹ nghệ  thông tin tin học . Muốn mở mang kiến thức các vị chỉ cần sắm cho mình một máy I-pad! Không cần mua loại đắt tiền! Càng lắm functions thì lại càng dễ quên cách điều khiển! Máy I-pad ngày nay làm nhiệm vụ của một máy truyền hình, máy thâu thanh, thâu hình, máy chụp ảnh, máy định vị và chính là một phương tiện thông tin liên lạc tuyệt hảo! Chỉ cần ở nhà mở I-pad ra là các vị có đủ mọi thông tin trên trời dưới đất, liên lạc đủ mọi nơi trên thế giới, thưởng thức đủ các chương trình giải trí, xem phim, ca nhạc … Nhưng các cụ ông xin chớ có chui vào các mục  “chát chiếc”, đi “tìm của lạ” để khỏi rước họa vào thân!

Bây giờ muốn đi chơi xa chúng ta đã có các tours đi du lịch thăm đủ mọi danh lam thắng cảnh.  Người cao niên chúng ta rảnh rỗi nên cứ chọn (hoặc nhờ bạn bè, người thân) mua vé vào những lúc không phải là “hot season” để chọn được vé rẻ. Mà các vị có biết là người cao niên chúng ta được một số discount và ưu tiên khi mua vé máy bay đấy. Nếu e ngại tuổi già sức yếu thì rủ nhau đi theo đoàn thể. Hoặc đi “ké” với con cháu phòng khi trái gió trở trời “emergency” và nhất là cần chúng trong thông tin liên lạc kẻo không chúng ta lại phải xử dụng tiếng Anh tiếng u rất mỏi tay!

Cho nên các quý vị cao niên ơi! Dĩ vãng đã qua rồi, tương lai còn lại rất ngắn. “Đời vẫn thế” bi quan chỉ chất thêm gánh nặng trên đôi vai đang cần phải được nghỉ ngơi! Một nửa ly nước còn lại cần được ngắm nhìn dưới ống kính lạc quan:”Ồ! Mình thật may mắn! Vẫn còn nửa ly nước làm mát cho những tháng ngày còn lại!” Cũng có một quy luật của “tự kỷ ám thị” :”Nếu một ý nghĩ được lặp đi lặp lại nhiều lần trong ta, ta sẽ tin ý nghĩ đó là sự thật.”  Hãy tận dụng quy luật này để có những suy nghĩ tích cực mà tôi luyện tinh thần mình. Ráng “sống vui, sống khỏe” với con cháu, để tìm cho mình và người bạn đời yêu dấu – nếu chưa gãy gánh giữa đường – niềm vui trong tuổi hoàng hôn nhé!

Lê Phương Lan