Month: February 2024

100 CÂU THƠ VỀ LỊCH SỬ VN MÀ CHỈ CÓ HỌC SINH THỜI VNCH ĐƯỢC HỌC!

1. Vua nào mặt sắt đen sì?
2. Vua nào trong buổi hàn vi ở chùa?
3. Tướng nào bẻ gậy phò vua?
4. Tướng nào dùng bút đánh lừa Vương Thông?
5. Ngựa ai phun lửa đầy đồng?
6. Voi ai nhỏ lệ ở giòng Hóa Giang?
7. Kiếm ai trả lại rùa vàng?
8. Súng ai rền ở Vũ Quang thuở nào?
9. Còn ai đổi mặc hoàng bào?
10. Nữ lưu sánh với anh hào những ai?
11. Nhà thơ lên đoạn đầu đài?
12. Tướng Tàu chui ống chạy dài Bắc phương?
13. Tướng Nam chẳng thiết phong vương?
14. Rắc lông ngỗng, thiếp nghe chàng hại cha?
15. Anh hùng đại thắng Đống Đa?
16. Đông du khởi xướng bôn ba những ngày?
17. Lũy Thầy ai đắp, ai xây?
18. Hồng-Sơn Liệp-Hộ, triều Tây ẩn mình?
19. Vua Bà lừng lẫy uy danh?
20. Ấu nhi tập trận, cỏ tranh làm cờ?
21. Vua nào nguyên-súy hội thơ?
22. Hùng-Vương quốc-tổ đền thờ ở đâu?
23. Đại vương bẻ gẫy sừng trâu?
24. Rừng Lam khởi nghĩa áo nâu anh hùng?
25. Hại dân bán nước tên Cung?
26. Đục chìm thuyền địch dưới sông Bạch-Đằng?
27. Lý triều nổi tiếng cao tăng?
28. Bình-Ngô ai soạn bản văn lưu truyền?
29. Mười ba liệt sĩ thành Yên?
30. Bỏ quan treo ấn tu tiên thủa nào?
31. Ai sinh trăm trứng đồng bào?
32. Bình-Khôi chức hiệu được trao cho người?
33. Tây-Sơn có nữ tướng tài?
34. Cần-vương chống Pháp bị đầy xứ xa?
35. Tổ ngành hát bội nước ta?
36.. Khúc ngâm Chinh-Phụ ai là tác nhân?
37. Vua nào sát hại công thần?
38. Nhà văn viết truyện Tố-Tâm trữ tình?
39. Thái-Nguyên chống Pháp dấy binh?
40. Hà-Ninh tổng đốc vị thành vong thân?
41. Vua nào mở nghiệp nhà Trần?
42. Nêu gương hiếu tử diễn âm lưu truyền?
43. Công lao văn học Nguyễn-Thuyên?
44. Lừng danh duyên hải Dinh-Điền là ai?
45. Nhà thơ sông Vị, biệt tài?
46. Vua nào chống Pháp bị đầy đảo xa?
47. Ngày nào kỷ niệm Đống Đa?
48. Biên thùy tiễn biệt lời cha dặn dò?
49. Mê-Linh xây dựng cơ đồ?
50. Bến Hàm-Tử bắt quân thù xâm lăng?
51. Húy danh Hoàng-Đế Gia-Long?
52. Tướng nào hương khói Lăng-Ông thuở giờ?
53. Rồng thiêng kết nghĩa Âu-Cơ?
54.. Thánh Trần nay có bàn thờ ở đâu?
55. Đời nào có chức Lạc-Hầu?
56. Tướng Châu-Văn-Tiếp, ở đâu bỏ mình?
57. Danh nho thường gọi Trạng Trình?
58. Cha con cùng quyết hy sinh với thành?
59. Đầm Dạ-Trạch nức uy danh?
60. Sớ dâng chém nịnh không thành, từ quan?
61. Công thần vì rắn thác oan?
62. Ai mời bô lão dự bàn chiến chinh?
63. Vua nào dòng dõi Đế-Minh?
64.. Vĩnh-Long thất thủ, liều mình tiết trung?
65. Ngày nào trẩy hội Đền Hùng?
66. Ngày nào sông Hát, nhị Trưng trẫm mình?
67. Núi nào ngự trị Sơn-Tinh?
68. Sông nào ghép lại bút danh thi hào?
69. Gốc nguồn hai chữ đồng bào?
70. Bôn ba tổ chức phong trào Đông du?
71. Hùm Thiêng trấn đóng chiến khu?
72. Vua nào thành lập Hội Thơ Tao-Đàn?
73. Dẹp Thanh giữ vững giang san?
74. Thiết triều nằm lả khiến tàn nghiệp Lê?
75. Hóa-Giang giữ trọn lời thề?
76. Mười năm kháng chiến chẳng nề gian lao?
77. Móng rùa thần tặng vua nào?
78. Bình Chiêm, Dẹp Tống, Lý trào nổi danh?
79. Dâng vua sách lược “Trị-Bình”?
80. Trạng nguyên tướng xấu ví mình hoa sen?
81. Người Tàu dựng đất Hà-Tiên?
82. Họ Lương chống Pháp, Thái-Nguyên bỏ mình?
83. Quy-Nhơn thất thủ, quyên sinh?
84. Lê Triều sử ký soạn thành họ Ngô?
85. Công thần mà bị quật mồ?
86. “Vân-Tiên” tác giả lòa mù là ai?
87. Đại-Từ nổi tiếng tú tài?
88. Đem nghề in sách miệt mài dạy dân?
89. Dâng vua cải cách điều trần?
90. Sánh duyên công chúa Ngọc-Hân, vua nào?
91. Thi nhân nổi loạn họ Cao?
92. Xây thành đắp lũy, họ Đào là ai?
93. Họ Phan lãnh ấn khâm sai?
94. Phòng khuya vọng tiếng thuyền chài tương tư?
95. Đông y lừng tiếng danh sư?
96. Lời thề diệt địch trên bờ Hóa-Giang?
97. Vân-Đồn ai thắng danh vang?
98. Am mây ẩn dật chẳng màng lợi danh?
99. Mùa xuân nào phá quân Thanh?
100. Bao giờ trở lại thanh bình Việt Nam?

100 Câu Đố Lịch sử (của Đào Hữu Dương)

Câu trả lời là :

1- Mai Hắc Đế, mặt sắt đen sì

2- Lý Thái Tổ thuở hàn vi ở chùa

3- Hưng Đạo bẻ gậy phò vua

4- Nguyễn Trãi dùng bút, đánh lừa Vương Thông

5- Ngựa Thánh Gióng phun lửa đầy đồng

6- Voi Hưng Đạo khóc giữa dòng Hóa Giang!

7- Kiếm Lê Lợi trả rùa vàng

8- Súng Cao Thắng nổ Vũ Quang thuở nào.

9- Lê Lai cứu chúa đổi bào

10- Hai Bà Trưng sánh anh hào ra oai!

11- Cao Bá Quát lên đoạn đầu đài

12- Thoát Hoan chui ống chạy dài bắc phương.

13- Trần Bình Trọng khinh Bắc Vương

14- Mỵ Châu, lông ngỗng rắc đường hại cha!

15- Quang Trung đại thắng Đống Đa

16- Cụ Phan sang Nhật bôn ba tháng ngày! (Phan Bội Châu lập phong trào Đông Du)

17- Đào Duy Từ đắp Lũy Thầy

18- Nguyễn Du xử thế, triều Tây ẩn mình!

19- Bà Triệu lừng lẫy uy danh

20- Đinh Bộ Lĩnh lấy cỏ tranh làm cờ

21- Thánh Tông nguyên súy Hội thơ

22- Lâm Thao Nghĩa Lĩnh đền thờ Hùng Vương

23- Sừng trâu bẻ gẫy: Phùng Hưng

24- Lê Lợi khởi nghĩa, anh hùng Lam Sơn

25- Họ Hồ phản bội cha ông

26- Yết Kiêu, Dã Tượng, thần sông Bạch Đằng!

27- Vạn Hạnh, triều Lý cao tăng

28- “Bình Ngô”… Nguyễn Trãi hùng văn lưu truyền

29- Quốc Dân Đảng, (mười ba) Liệt Sĩ thành Yên

30- Từ Thức treo ấn tu tiên (động) Bích Đào.

31- Âu Cơ (sinh) trăm trứng đồng bào

32- Bình Khôi, Trưng Nhị được trao chúc này

33- Bùi Thị Xuân, nữ tướng tài

34- Hàm Nghi chống Pháp, bị đày xứ xa.

35- Đào Tấn, tổ hát bội nước ta

36- Đặng Trần Côn với khúc ca Chinh Phụ sầu…

37- Gia Long giết hại công hầu

38- Tố Tâm Ngọc Phách xiết bao trữ tình! (Hoàng Ngọc Phách tác giả tiểu thuyết Tố Tâm)

39- Đội Cấn chống Pháp, dấy binh

40- Hoàng Diệu tổng đốc, vị thành vong thân

41- Trần Cảnh mở nghiệp nhà Trần (Trần Cảnh tức Trần Thái Tông)

42- Chuyện Hiếu Văn Phức, diễn âm lưu truyền (Lý Văn Phức, tác giả Nhị Thập Tứ Hiếu diễn ca)

43- Chữ Nôm khai sáng, Nguyễn Thuyên

44- Công Trứ dựng nghiệp dinh điền chẳng sai!

45- Tú Xương thơ phú biệt tài

46- Duy Tân chống Phàp, bị đày đảo xa

47- Mùng Năm Tết, giỗ Đống Đa

48- Nam Quan, Nguyễn Trãi nghe cha dặn dò

49- Trưng Vương xây dựng cơ đồ

50- Quang Khải: Hàm Tử “cầm Hồ” hiên ngang (Trần Quan Khải: Đoạt sáo Chương Dương độ. cầm Hồ Hàm Tử quan

51- Nguyễn Ánh tên huý Gia Long

52- Tướng Lê Văn Duyệt, Lăng Ông phụng thờ

53- Lạc Long kết nghĩa Âu Cơ

54- Thánh Trần, Vạn Kiếp ngai thờ tử lâu

55- Đời Hùng: Lạc Tướng , Lạc Hầu

56- Long Hồ thủy chiến, tướng Châu bỏ mình (Châu Văn Tiếp)

57- Nguyễn Bỉnh Khiêm, tức Trạng Trình

58- Tri Phương, phò mã hy sinh thủ thường (Nguyễn Tri Phương và phò mã Nguyễn Lâm)

59- Triệu Quang Phục, Dạ Trạch Vương

60- Chu thần thảo sớ chém phường nịnh gian (Chu thần tức Chu Văn An)

61- Nguyễn Trãi vì rắn thác oan

62- Nhân Tông triệu tập Diên Hồng đánh Nguyên (Trần Nhân Tông)

63- Lộc Tục dòng dõi Đế Minh (Lộc Tộc tức Kinh Dương Vương)

64- Mất thành, Thanh Giản quyên sinh cùng đường! (Cụ Phan Thanh Giản để mất thành

Vĩnh Long)

65- Mười tháng ba, Giỗ Hùng Vương

66- Tháng hai mồng sáu Nhị Trưng trầm mình

67- Tản Viên ngự trị Sơn Tinh (Tản Viên thuộc dẫy núi Ba Vì ở Hà Tây).

68- Sông Đà núi Tản bút danh thi hào

69- Trăm con một bọc : Đồng Bào

70- Phan Bội Châu khởi phong trào Đông Du

71- Hoàng Hoa Thám lập chiến khu

72- Lê Thánh Tông mở Hội Thơ Tao Đàn

73- Quang Bình giữ nước đuổi Thanh (Nguyễn Quang Bình tức Nguyễn Huệ)

74- Ngọa triều Long Đĩnh khiến tàn Tiền Lê.

75- Hoá Giang Hưng Đạo hẹn thề

76- Mười năm Lê Lợi một bề đuổi Minh

77- Thục Phán được móng rùa thiêng (Thục Phán An Dương Vương)

78- Thường Kiệt đánh Tống bình Chiêm lẫy lừng (Lý Thường Kiệt tức Ngô Tuấn)

79- Lương Đắc Bằng dâng sách “Trị Bình”

80- Đĩnh Chi tướng xấu, ví mình hoa sen (Mạc Đĩnh Chi)

81- Mạc Cửu dựng đất Hà Tiên

82- Ngọc Quyến chống Pháp, Thái Nguyên bỏ mình (Lương Ngọc Quyến)

83- Quy Nhơn, Võ Tánh hy sinh

84- Đại Việt Sử Ký, công trình họ Ngô (Ngô Sĩ Liên soạn bộ Đại Việt Sử Ký Toàn Thư đời Lê)

85- Lê Văn Duyệt bị san mồ

86- Đồ Chiểu tác giả lòa mù “Vân Tiên” (Nguyễn Đình Chiểu)

87- Đại Từ nổi tiếng Hải Thần (Nguyễn Hải Thần,hoạt

động cách mạng chống Pháp)

88- Nhữ Học in sách, ân cần dạy dân. (Lương Nhữ Học)

89- Trường Tộ, cải cách điều trần. (Nguyễn Trường Tộ, thời vua Tự Đức)

90- Vua Quang Trung sánh Ngọc Hân chung tình

91- Cao Bá Quát chống Triều Đình

92- Duy Từ đắp lũy, đào kinh bậc thầy (Đào Duy Từ)

93- Phan Kế Toại lãnh ấn Khâm Sai

94- Trương Chi tiếng hát đọa đầy Mị Nương

95- Hải Thượng y thuật danh nhân

96- Lời thề sông Hóa thánh Trần diệt Mông (Trần Hưng Đạo)

97- Khánh Dư nổi tiếng Vân Đồn (Trần Khánh Dư)

98- Trạng Trình ẩn dât chẳng còn lợi danh

99- Mùa Xuân Kỷ Dậu đuổi Thanh

100- Dân quyền, dân chủ an lành Việt Nam.

Trang sử miền Nam.

¤¤¤H…A¤¤¤

Xin giới thiệu 24 đề văn trong cuốn Bài Việt văn kỳ thi tú tài của nhà giáo Phạm Thế Ngũ, Phạm Thễ xuất bản, Quốc học Tùng Thư, xuất bản 8/11/1967, thời Việt Nam Cộng Hòa.

Đọc xong sẽ thấy giá trị văn hóa của bằng Tú Tài khi xưa và nền giáo dục thời VNCH ra sao.

Đề 1:

Bình giảng câu nói sau đây của một danh nhân:

“Muốn được hạnh phúc đừng nên đi tìm sự sung sướng. Hãy theo đuổi một công việc không vụ lợi: khoa học, nghệ thuật, phục vụ đồng bào, hy sinh cho Tổ quốc”.

Đề 2:

Thế nào là văn minh? Các nước Tây phương thường quan niệm nền văn minh của họ dựng trên những cơ sở gì và tính chất văn minh hợp bởi những yếu tố gì?

Đề 3:

Từ khi có những sáng chế máy móc truyền bá học vấn và nghệ thuật (phim ảnh, đĩa hát, rađio…) người ta sinh ra biếng đọc sách và quyển sách đã bị giảm đi nhiều phần quan trọng. Nhà văn Pháp G. Duhamei nhìn thấy ở đó một đe dọa cho văn hóa của nhân loại, Mối lo ngại ấy có chính đáng không? Sự thay thế sách vở bằng máy móc có lợi hay có hại?

Đề 4:

Một nhà phê bình đã viết:

“Nghệ thuật phải lấy chính nó làm cứu cánh. Cái đẹp không dùng để làm gì ngoài sự để cho đẹp. Khi một vật đã trở nên hữu ích thì thôi nó không còn đẹp nữa”.

Nhiều người trái lại cho rằng nghệ thuật phải theo đuổi một mục đích công lợi như truyền bá đạo lý hay đấu tranh cho một chủ nghĩa chính trị.

Thử giải thích qua các quan điểm đối lập ấy và nếu có thể, rút ra một kết luận.

Đề 5:

Định nghĩa mấy mẫu người được tôn thờ trong lý tưởng Đông phương như: Thánh hiền – Quân tử – Trượng phu – Anh hùng – Hào kiệt. Có thể so sánh nó với tư tưởng và ngôn ngữ Pháp: le saint, le héros, le sage…

Đề 6:

Giả thiết trong một bức tâm thư nhận được của bạn, ta đọc thấy những dòng này:

“Cương thường là cái quái gì? Chỉ là những dây xích nô lệ để trói buộc con người trong xã hội phong kiến ngày xưa…”

Ta hãy phúc thư bạn đề nghị cùng bạn xét lại vấn đề, nhất là hãy giải thích cho bạn theo ý ta thì cương thường là gì và có những giá trị gì trong xã hội ngày xưa.

Đề 7:

Bởi đâu mà Nho gia ra xưa có khuynh hướng chuộng nhân và hay ca tụng cái thú hưởng nhàn trong thi văn của các cụ? Khuynh hướng ấy có thể nào còn chấp nhận được trong đời sống của chúng ta ngày nay không?

Đề 8:

Bình luận hai câu thơ sau:

“Không đi khắp bốn phương trời

Vùi đầu án sách uổng đời làm trai”.

Thanh niên nước nhà ngày nay có thể rút ở đó một bài học không?

Đề 9:

Tìm hiểu câu nói sau đây của một nhà văn hóa Pháp:

“Văn hóa là cái còn lại khi người ta đã quên hết cả, là cái vẫn thiếu khi người ta đã học đủ cả”.

Đề 10:

Có những văn gia, thi gia ca tụng sự đau khổ mà họ coi như có một giá trị về đường luân lý hay văn nghệ. Những quan niệm ấy có xác đáng không? Sự đau khổ hay nói rộng ra sự bất hạnh người ta phải chịu ở đời có thể khi nào là một cái hay không?

Đề 11:

Một nhà tư tưởng có nói:

“Cả nhân loại, qua bao nhiêu thế kỷ, có thể coi như một người sống mãi và tiến bộ mãi”.

Theo ý bạn thì nhân loại cho tới ngày nay quả có tiến bộ về mọi mặt không?

Đề 12:

Sự phát triển của máy móc trong thời đại hiện kim. Những hậu quả hay và dở trong mọi địa hạt.

Đề 13:

Lương Khải Siêu có đem hai chữ “tố vương” (vua không ngôi) để tặng người làm báo. Trái lại, gần đây ở các nước Tây phương lại thường có thành kiến không hay với báo chí. Người ta cho rằng tờ báo chỉ chăm lo chiều ý độc giả, kích thích những đam mê xấu xa của công chúng để nhằm những mục tiêu tư lợi. Thói quen đọc báo làm tê liệt sự suy nghĩ cá nhân và giọng tuyên truyền của nhà báo làm hoài nghi mọi đầu óc đứng đắn.

Bạn có ý kiến gì về vấn đề trên.

Đề 14:

Truyện Kiều của Nguyễn Du thường nhắc đến trời như:

– Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen

– Tâm thành soi thấu đến trời

– Ngẫm hay muôn sự tại trời…

Phải chăng, như có người nghĩ, trời đó là cái thiên mệnh của nhà Nho? Hay chỉ là ông trời của người bình dân?

Đề 15:

“Thường có ý kiến cho rằng sống là tranh đấu. Lại có lời khuyên thanh niên vào đời nên thờ một lý tưởng tranh đấu”.

Hãy giải thích ý kiến ấy và bàn về lời khuyên ấy.

Đề 16:

Viết bài nói chuyện của một bạn gái về đạo “Tứ đức tam tông” tại một câu lạc bộ phụ nữ.

Đề 17:

Một nhà tư tưởng nói:

“Những tiến bộ của khoa học giết chết thi ca”.

Bạn có đồng ý không? Bạn có cho rằng nhà thơ sẽ hết nguồn cảm hứng trong một thế giới đầy những sáng chế của khoa học không? Chẳng cần giữ thái độ chiết trung, bạn hãy thẳng thắn bênh vực ý kiến riêng của bạn.

Đề 18:

“Đạo trời đất cứ biến hóa luôn luôn mà trong sự biến hóa lúc nào cũng có điều hòa, có bình hành tức là có cái trung vậy”. – Trần Trọng Kim – Nho Giáo.

Ta có thể thấy đạo trời với chữ trung ấy được nho gia nước ta xưa dùng làm đề tài hay lý thuyết trong văn chương không? Hãy giải thích tư tưởng triết lý ấy và tìm hiểu các khía cạnh qua các áng thơ văn xưa. Tư tưởng ấy có giá trị gì về đường nhân sinh không?

Đề 19:

Giải thích nghĩa mươi danh từ phổ thông trong thuyết của đạo Phật như Nghiệp, Kiếp, Nhân duyên, Niết bàn, Tiểu thừa, Đại thừ, Tham thiền…

Đề 20:

Vai tuồng của điện ảnh. Nguyên do và ảnh hưởng của sự phát triển trong xã hội chúng ta ngày nay.

Đề 21:

Một nhà thể thao, Henry Cochet, có viết:

“Trong đời sống mới của chúng ta tinh thần thể thao có thể là khẩu hiệu của một thứ triết lý, triết lý ấy nâng cao những đức tính can đảm, kiên nhẫn, mạo hiểm và đồng đội lên tầm cao của một định chế”.

Một nhà văn Georges Duhamei, trái lại cho rằng thể thao là một trường huấn luyện tính kiêu ngạo, khoe khoang và nhiều tính xấu khác.

Bạn hãy thuyết minh hai mặt lợi hại của thể thao và nếu có thể, cho biết thái độ của bạn và vấn đề.

Đề 22:

Trong sách Nho và văn Nôm thường hay nói đến chữ Khí, như: chí khí, sĩ khí, khí tiết,,, Lại có thuyết chính khí và chủ trương dưỡng khí. Hãy giải thích những danh từ cùng quan niệm ấy và nói rõ bài học luân lý, nếu có, dùng sau mỗi danh từ.

Đề 23:

Hãy viết thư cho bạn bàn về hai chữ “diệt dục”.

Đề 24:

Thế nào là một người chỉ huy? Xã hội có cần đến những người chỉ huy không? Người chỉ huy phải có những đức tính gì?”
Copy từ FB Hiếu Kỳ Nguyễn