Tên gọi Chùa Hương là cách nói trong dân gian, nhưng trên thực tế Chùa Hương
hay Hương Sơn là cả một quần thể văn hóa – tôn giáo Việt Nam, gồm hàng chục ngôi
chùa thờ Phật, vài ngôi đền thờ thần, các ngôi đình, thờ tín ngưỡng nông nghiệp.
Trung tâm Chùa Hương tụ điểm ở xã Hương Sơn , huyện Mỹ Đức , Hà Nội , nằm ven
bờ phải con sông Đáy . Trung tâm của cụm đền chùa tại vùng này chính là Chùa Hương
nằm trong động Hương Tích hay còn gọi là Chùa Trong.
Ngôi chùa được xây dựng với quy mô chính vào khoảng cuối thế kỷ 17, sau đó bị hủy hoại trong thời kỳ chống Pháp năm 1947, rồi được phục dựng lại năm 1988 do Thượng Toạ Thích Viên Thành dưới sự chỉ dạy của cố Hòa thượng Thích Thanh Chân.
Theo cuốn sách “Hương Sơn thiên trù thiền phả”, có một vị Hòa thượng được lệnh của chúa Trịnh (sau khi đi tuần thú) xác định địa điểm và cho xây dựng chùa Hương Tích ở Hà Nội từ đời Lê Huy Tông dưới niên hiệu Chính Hòa (1680 – 1704). Trong khi theo sách “Hương Sơn báu quyển”, Chùa Hương ở Hà Tĩnh là một động cao và ẩn khuất, thường có mây mù bao phủ.
Vậy, vì sao lại có thêm một chùa Hương “phiên bản”ở phía Bắc? Câu trả lời là: Vào thời kỳ Lê – Trịnh, các vua Lê – chúa Trịnh phần lớn có quê ở xứ Thanh, nên các phi tần, mỹ nữ đa số được tuyển chọn ở miền Hoan Châu. Hằng năm, các cung phi, mỹ nữ Thanh Nghệ – Tĩnh thường đi trẩy hội chùa Hương trên núi Hồng Lĩnh vào ngày 18-2 Âm lịch bằng đường thủy qua cửa Hội Thống (gần Cửa Lò bây giờ). Mỗi lần những “người đẹp” đi xa như vậy khiến chúa Trịnh rất phân vân (tuy đã bố trí lính vệ phục dịch dọc đường), do đó chúa Trịnh mới gọi một vị Hòa thượng xác định địa điểm ở miền rừng núi Hà Sơn Bình để xây chùa Hương Tích thứ hai mà thờ vọng, để các “người đẹp” đi trẩy hội gần hơn. Như vậy, nhờ “sáng kiến” của chúa Trịnh mà Việt Nam có hai chùa Hương Tích.
Để khám phá hết Chùa Hương, du khách phải mất tới 3 ngày. Vì vậy, nếu đi trong ngày thì khách tham quan nên đến thăm đền Trình, chùa Thiên Trù và động Hương Tích. Đây được coi là ba điểm đến linh thiêng và đẹp nhất tại Chùa Hương. Ngoài ra, còn rất nhiều điểm tham quan hấp dẫn như chùa Giải Oan, động Tiên Sơn, chùa Hinh Bồng, động Long Vân…
Đền Trình (hay còn gọi là Ngũ Nhạc Linh Từ) là một ngôi đền nhỏ nằm bên phải dòng suối Yến. Nơi đây thờ các vị Sơn quân canh rừng núi, giữ cửa chùa. Sau đó, du khách sẽ đến ghé thăm chùa Thiên Trù – còn được gọi là “Bếp trời”.
Tới đây, khách tham quan sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính của ngôi chùa, hòa mình với không gian thanh bình, tĩnh lặng của chốn thiền môn.
Động Hương Tích
Đọc tiếp… CHÙA HƯƠNG
Chùa Bà Đanh nhìn xa từ mé sông
Trung Học Trịnh Hoài Đức Bình Dương 