Hồi ấy nhà tôi ở ngoại ô thành phố Huế. Cha tôi là một giáo sư Pháp văn khá nổi tiếng, mẹ tôi là một giáo viên tiểu học. Tôi có hai người anh – anh đầu tên Hữu anh thứ tên Hảo – chỉ cách nhau hai tuổi. Tôi là con gái duy nhất và cũng là con út, kém anh Hảo đến tám tuổi. Vì thế, từ thuở nhỏ tôi đã được hứng trọn tất cả tình thương yêu cưng chiều của mọi người trong gia đình.

Khi hai người anh tôi bước vào tuổi trưởng thành, tôi mới chỉ là một cô bé lên mười. Thế nhưng từ tuổi ấy tôi đã biết là tôi xinh đẹp. Ai cũng khen tôi có một gương mặt ưa nhìn với nước da trắng như trứng gà bóc. Một số bạn bè của hai anh tôi vẫn hay nói đùa đòi “xí” tôi trước. Anh nào cũng tỏ ra ưu ái đặc biệt với tôi, coi tôi như em gái cưng. Họ rất chiều chuộng tôi, hay dẫn tôi đi xem hát, xem phong cảnh, tặng những món quà tôi ưa thích. Được thể tôi cũng đâm ra hay vòi vĩnh với họ khiến hai anh tôi phải khuyên ngăn, răn đe nhiều lần.
Tôi càng lớn, hai anh tôi và nhất là mẹ tôi càng chú ý dạy bảo tôi về cách giữ gìn tánh nết, về cách cư xử với mọi người, đặc biệt là đối với nam giới. Tôi đã tỏ ra biết vâng lời khiến những người trong gia đình rất hài lòng và tin tưởng…

Khi tôi bước lên trung học đệ nhị cấp thì hai anh tôi đều đã sống xa nhà: anh Hữu nhập ngũ, anh Hảo may mắn hơn, được du học ở Pháp. Tuy hai anh tôi đã đi khỏi nhưng một số bạn bè cũ của hai anh tôi vẫn hay lui tới nhà tôi thăm viếng như trước. Lúc này tôi đã hiểu biết nhiều nên càng tỏ ra rất chừng mực trong việc tiếp xúc với các anh ấy. Tôi cũng biết đây là thời điểm quan trọng nhất trong đời con gái của mình nên càng dè dặt cẩn thận. Hình như hễ cậu con trai nào đã gặp tôi một hai lần đều cố tìm cách làm quen cho được. Các bạn đồng phái thì muốn giới thiệu tôi cho anh em chúng… Thật tình trái tim tôi cũng nhiều lúc xao động, nhưng rồi với niềm kiêu hãnh, với lòng tin tưởng vào những kinh nghiệm mẹ tôi đã truyền thụ, tôi vẫn gắng làm ra vẻ một kẻ vô tình…

Rồi một buổi sáng thứ ba kia, tôi vừa mang một thau áo quần dơ toan đi giặt thì anh Thành đến chơi. Anh Thành là một trong những bạn học của anh Hảo. Trước đây anh vẫn thường lui tới nhà tôi nên chúng tôi vẫn coi anh như người trong gia đình. Sau khi hai anh tôi đi khỏi, thỉnh thoảng anh cũng ghé nhà thăm ba mẹ tôi vào dịp cuối tuần. Đây là lần đầu anh Thành đường đột tới nhà tôi vào một ngày thường nên tôi không khỏi ngạc nhiên. Tôi để thau áo quần bên một gốc chuối:
– Mời anh Thành vào nhà đã! Anh đến chơi hay có việc gì?
Tôi dợm bước đi nhưng anh Thành vẫn đứng tại chỗ:
– Chẳng có việc gì cả. Buồn buồn tới thăm em gái thôi.
– Sao anh biết hôm nay Ngọc ở nhà mà tới thăm?
– Thế mới tài chứ! Anh còn biết thứ năm em được nghỉ cả ngày nữa kìa!
Hóa ra anh ấy đã đọc được thời khóa biểu mới của lớp tôi ở đâu đó. Tôi nói đùa:
– Vậy mà cũng khoe tài! Tài đọc lén thời khóa biểu thì có!
– Nghĩ thế cũng được! Nhưng cũng phải có lý do khiến người ta phải đọc lén chứ!
Ngập ngừng một chút, anh Thành tiếp:
– Nói chơi chứ anh đến để báo cho em biết là anh sắp nhập ngũ!
Tôi trố mắt kinh ngạc:
– Anh Thành nói thật à? Khi nào anh lên đường?
– Nội tuần sau thôi.
– Sao mà gấp dữ vậy?
– Anh ra đi chẳng được một ai lưu luyến thì dùng dằng cho lâu làm gì!
Tôi chợt nhớ mấy câu thơ trong Chinh Phụ Ngâm vừa mới học, bèn cười:
– Thế mà lại hay, tránh được cái cảnh “Dấu chàng theo lớp mây đưa, Thiếp nhìn rặng núi ngẩn ngơ nỗi nhà!” nghe xốn xang lắm phải không anh Thành?
– Không đâu, thật tình anh mong được hưởng cái cảm giác xốn xang đó lắm! Tiếc rằng anh vô phước nên không có thôi!
Anh Thành nhìn tôi với cặp mắt hơi lạ một hồi – hình như anh còn muốn nói gì nhưng rồi nhìn thau áo quần đầy ắp tôi để ở gốc chuối anh lại lặng thinh. Lát sau anh cất giọng buồn buồn:
– Thôi, anh về để Ngọc còn làm việc. Nhớ cho anh gởi lời thăm và chúc sức khỏe hai bác. Anh đi nhé!
Tôi còn nhiều công việc thật nên chỉ mời đưa:
– Sao anh gấp dữ vậy? Hay chủ nhật này có ba mẹ em ở nhà anh lại chơi một lần chót trước khi lên đường chứ!
– Ừ, thứ bảy hoặc chủ nhật anh sẽ tới!
Hình như anh Thành hơi bỡ ngỡ và không mấy vui trước vẻ bình thản của tôi…

*

Buổi tối, vào lúc gia đình ăn cơm, tôi nói:
– Ba mẹ biết anh Thành sắp đi lính chưa?
Mẹ tôi hơi giật mình:
– Nó nói với con thế à?
Tôi kể hết đầu đuôi việc anh Thành đến thăm, mẹ tôi cười:
– Đến giã từ mà chỉ có vậy thôi sao? Con chẳng nói gì thêm với nó à? Đứa nào cũng “một cục vắt một hòn” cả!
Nhìn nụ cười của mẹ tôi chợt hiểu ý. Tôi chống chế:
– Con biết gì mà nói!
Mẹ tôi quay sang cười với ba tôi:
– Cái thằng thế mà nhát gái quá!
Ba tôi cũng cười, nói:
– Em làm như đã đi guốc trong bụng thằng Thành không bằng!
Mẹ tôi quả quyết:
– Thấy đã hay, đâu cần phải lấy tay mà sờ! Nó lui tới nhà mình bao lâu nay anh không hay biết gì cả sao? Không tin thứ năm này nó lại tìm đến nữa cho coi! Được cái nó tánh tình ngay thẳng trung hậu, không có chi đáng ngại!
Ba tôi cười vui vẻ:
– Thế à, có thể em nói đúng, anh không có cái nhạy cảm như đàn bà được! Nhưng anh cũng có nhận xét trong số bạn bè của thằng Hữu thằng Hảo nó là đứa được nhất!

Hóa ra ba mẹ tôi có cảm tình với anh Thành đến thế. Nhưng hình như ông bà chưa hiểu lòng tôi. Anh Thành nghĩ về tôi ra sao chưa rõ chứ tôi hoàn toàn chưa có tình ý gì với anh ấy cả. Hai anh tôi có nhiều bạn bè hay gần gũi tôi, tôi cũng có một số bạn bè khác, người nào cũng có những nét để tôi mến, nhưng tôi chưa hướng tình cảm về một người nào cả. Nói cho đúng, tôi còn đang lựa chọn. Những lời răn dạy của mẹ tôi đã khiến tôi lúc nào cũng bình tĩnh đắn đo trong việc gây dựng tương lai cho mình. Đã có nhiều chàng trai gởi thư tán tỉnh nhưng tôi đều phớt lờ. Con gái hồi đang lên cần gì phải vội! Tôi đang nghĩ vẩn vơ thì nghe mẹ tôi hỏi ba tôi:
– Sao, anh nghĩ mình có nên mời nó một bữa cơm giã từ không?
– Nếu em thấy tiện cứ làm! Trưa chủ nhật này được không?
Mẹ tôi quay sang tôi:
– Con mời anh Thành đến dùng bữa cơm thân mật trưa chủ nhật này nhé!
Tôi gật đầu. Anh Thành đã bao lần ăn cơm ở nhà tôi, đâu ngại gì chuyện đó.
Hôm sau, theo lời dặn của mẹ tôi, tôi ghé chợ mua một cặp vịt tơ. Thịt vịt chắm nước mắm gừng và cháo vịt là món ăn thích khẩu của hai ông anh tôi và anh Thành. Mẹ tôi quan sát cặp vịt một lát, bà đưa mắt nhìn ba tôi rồi nhìn tôi, cười ý nhị:
– Cũng biết lựa đúng thứ khách ưa đấy chứ! Nó là khách của con, chủ nhật này làm món gì tùy con đấy!
Tôi cười chống chế:
– Ba mẹ bảo mời sao lại nói là khách của con?
Mẹ tôi lại cười:
– Chỉ tiếc là nó phải đi lính! Nếu như nó được miễn dịch thì…
Ba tôi cũng cười, nói xen vào:
– Tiếc cái gì, thời buổi này mấy ai khỏi làm lính? Con mình không đi lính à? Làm lính cũng có cái giá trị cao cả của người lính chứ! Em không nghe câu ca dao “Trai khôn tìm vợ chợ đông, Gái khôn tìm chồng giữa chốn ba quân” sao? Nhưng sao em kết cậu ấy dữ vậy?
Mẹ tôi phân trần:
– Có gì đâu, nó gần gũi mình từ nhỏ, mình biết rõ tánh tình nó chất phác, trung hậu, đỡ phải lo lắng về tương lai của con gái mình. Em cứ sợ để tự do con nó vấp phải phường không ra gì thì uổng đời.
Câu nói của mẹ tôi làm tôi phát ngượng, vội thanh minh:
– Nhưng anh Thành với con đã có gì đâu mà mẹ nói vậy? Chẳng qua con chỉ coi anh ấy như một người anh thôi. Anh ấy cũng chưa hề nói thương yêu gì với con cả và thật tình con cũng chưa hề nghĩ đến chuyện chồng con đâu!
Mẹ tôi lại cười:
– Ừ, nếu con chưa nghĩ đến chuyện chồng con thì thôi!

*

Tôi hoàn toàn không ngờ ba mẹ tôi đã có ý chọn chồng cho tôi. Người chủ động vấn đề rõ ràng là mẹ tôi. Xưa nay tôi vẫn phục những nhận xét nhạy bén, sâu sắc của bà về việc đời. Đêm đó tôi đã suy nghĩ nhiều về anh Thành. Tất nhiên mẹ tôi có lý. Anh Thành hiền lành, thông minh, học hành khá, lại điềm đạm, ít nói… Tôi vẫn xếp anh vào hạng trên trung bình. Nếu lấy anh Thành mà tạo được niềm vui cho cha mẹ mình thì cũng đáng lắm chứ!

Mẹ tôi đã đoán không sai! Sáng thứ năm, sau khi ba mẹ tôi rời khỏi nhà một lát thì anh Thành cưỡi xe đạp đến, trông rụt rè, bần thần. Tôi hơi ngượng và tức cười khi nhớ lại những lời mẹ tôi ướm ướm hôm kia. Có thể anh Thành đã thỏa hiệp ngầm với ba mẹ tôi lắm?
– Anh Thành vào nhà chơi đã!
Anh chỉ cười cười, hơi gật đầu một tí rồi bước vào ngồi xuống ghế. Thấy anh có vẻ lúng túng, tôi lại tiếp:
– Trước khi anh lên đường, trưa chủ nhật này mời anh đến dùng bữa cơm thân mật với gia đình em được không?
Vẻ mặt anh Thành tươi tỉnh hẳn lên:
– Làm phiền hai bác và Ngọc quá vậy! Nhưng chuyện ấy để nói sau, bây giờ anh đề nghị với Ngọc như thế này…
Tôi lại tức cười thúc giục:
– Lâu lắc gì nữa mà phải nói sau! Tiện hay không tiện anh Thành cứ nói để em còn tính việc chứ!
– Thôi được, hai bác và Ngọc đã có ý tốt anh đâu dám không nghe, anh xin cám ơn trước! Nhưng bây giờ anh đề nghị chuyện này mong Ngọc không từ chối.
– Chuyện gì vậy?
Anh ngập ngừng:
– Anh muốn mời em đi xem tuồng “Lưu Huyền Đức cầu hôn Giang tả” bắt đầu diễn vào lúc hai giờ chiều nay, tuồng này hay lắm, em đồng ý chứ?
– Ồ, xin lỗi anh Thành, chiều nay em phải đi với ba em có công chuyện!
Anh Thành xịu mặt, mất hẳn cái vẻ hào hứng vài phút trước đó. Thật ra tôi đã bịa chuyện. Tôi nghĩ dù tôi có đi chơi với anh Thành chắc ba mẹ tôi cũng không buồn. Tôi chỉ ngại anh ấy đánh giá tôi hơi phóng túng thôi. Đó chính là cái kinh nghiệm mẹ tôi đã dạy. Nhưng nhìn vẻ mặt thất vọng của anh Thành tôi thấy không đành lòng. Tôi nói một câu vu vơ:
– Lúc này ổi ở vườn anh chín nhiều chưa?
Không ngờ câu nói này lại làm vẻ mặt anh Thành tươi lên:
– À, lúc này ổi vườn anh chín nhiều lắm nhưng anh quên lẫn, không hái một ít làm quà cho Ngọc. Hay bây giờ đến vườn anh chơi một chốc anh hái ổi ăn cho vui! Vườn mùa này mát lắm!

Trước đây tôi đã có mấy lần tôi theo hai anh tôi đến nhà anh Thành chơi. Đúng ra đó chỉ là nhà ông bác anh. Nhà chính của anh ở đâu tận một xã thuộc vùng quê xa thành phố đến mười mấy cây số. Anh ở nhà ông bác để đi học cho gần đồng thời coi sóc nhà cửa giùm vì ông bác hay vắng nhà. Nhà có một khu vườn đẹp, trồng nhiều loại cây ăn trái, mùa hè vườn này mát mẻ đến phát mê. Anh Thành vẫn hay hái trái cây đem cho chúng tôi. Vừa rồi tôi chỉ hỏi cho có chuyện, không ngờ anh Thành lại vin vào đó để rủ tôi. Tìm cớ gì để từ chối nữa đây? Nhớ lại gương mặt bị sị của anh lúc nãy, tôi gật đầu:
– Cũng được! Nhưng đến chơi một lát thôi nghe, em phải về sớm kẻo ba em mất công chờ!
– Anh chở em đi rồi chở về cho tiện nhé!
– Không, em cũng có xe mà!

Tôi dắt xe đạp ra cưỡi. Nhà anh Thành chỉ cách nhà tôi khoảng hai cây số, đạp một chốc tới liền. Trong nhà anh lúc đó không có ai. Tôi không vào nhà mà đi thẳng ra vườn. Vườn vẫn đẹp đẽ, mát mẻ hấp dẫn như xưa. Nhưng hình như vừa mới được thu hoạch nên trái chín hơi hiếm. Anh Thành rảo khắp, leo trèo nhiều cây nhưng chỉ hái được một mớ trái hườm hườm. Chúng tôi lựa một gốc mít, lót tờ báo cùng ngồi ăn và chuyện trò vu vơ. Một lát sau, anh Thành nhìn thẳng vào mắt tôi rồi nói:
– Anh xin thú thật, anh mến Ngọc từ lâu lắm rồi. Giờ sắp đi xa, không còn thì giờ để nói nhiều, anh xin đi thẳng vào vấn đề, anh muốn sau khi ra trường được cưới em, anh nguyện sẽ yêu em, lo lắng bảo bọc cho em suốt đời, xin em hiểu lòng anh mà không từ chối!

Tôi chỉ hơi xúc động, nhưng không ngạc nhiên vì hôm kia mẹ tôi đã gián tiếp báo động cho tôi biết chuyện này. Hơn nữa, biết mình có chút nhan sắc hơn người, không khỏi nhiễm ít nhiều thói tật kiêu căng, tôi bình thản trả lời:
– Cám ơn anh Thành đã nghĩ đến, đã dành thứ tình cảm cao nhất đó cho Ngọc. Nhưng thời gian còn dài, không gian còn cách trở, đâu vội gì anh!
Anh Thành nói với giọng tha thiết:
– Không vội sao được Ngọc? Em đẹp quá như vậy làm sao anh yên lòng được nếu em không cho anh một lời hứa? Thú thật khi rủ Ngọc đi xem hát tuồng, anh có ý định nêu một bằng chứng giữa ba quân thiên hạ rằng anh đã “xí em trước”…
Nói đến đây anh run run cầm tay tôi:
– Ngọc hứa với anh một lời đi!
Tôi để yên tay cho Thành nắm – do lòng bất nhẫn chứ không phải do tình yêu. Tôi kính mến anh nhiều nhưng tình yêu còn ẩn núp đâu chưa ló dạng:
– Anh hãy thư thả một thời gian Ngọc mới trả lời được!
Thành bóp mạnh tay tôi:
– Em trì hoãn để từ chối ư? Không, anh muốn em trả lời ngay, anh sốt ruột lắm!
Bất thần Thành kéo tôi ôm lấy và hôn hít túi bụi. Thành hổn hển nói:
– Anh phải làm một cái gì để giữ em mới được!
Tôi cố vùng vẫy để thoát khỏi vòng tay của Thành nhưng không dám kêu. Thành cố giữ tôi lại. Trong khi giằng co tôi bị ngã ngửa ra và Thành chồm lên người tôi. Bất đồ tôi cắn một miếng vào cánh tay làm Thành hét lên một tiếng rồi buông tôi ra. Khi vùng dậy được tôi mới biết cái quần tôi mặc đã bị đứt dây lưng suýt tụt xuống. Tôi phải dùng một tay nắm múi vải để giữ nó lại. Trong khi Thành còn đứng ngẩn ngơ tại chỗ, tôi bứt được một đoạn dây dại để cột túm múi vải ở lưng quần. Xong, tôi chạy vội lại lấy xe đạp cưỡi lên phóng đi mặc cho Thành tái mặt ngẩn ngơ không biết nói gì. Khổ nỗi xe đi được một đoạn thì múi dây cột tuột rơi mất. Tôi phải một tay lái ghi đông, một tay giữ lưng quần để đạp xe về tới nhà.

Thật hú vía, còn may là tôi chưa bị mất mát gì! Không ngờ một người có vẻ hiền lành, đức độ như anh Thành lại có lúc hành động như vậy!
Tôi bực tức, bần thần suốt buổi chiều ấy, bỏ luôn cả việc nấu nướng giúp mẹ tôi như những ngày nghỉ học khác.

*

Tiếng máy nổ quen thuộc của chiếc vespa ba tôi cỡi ngừng lại trước sân làm tôi tỉnh hẳn người. Mẹ tôi gọi:

– Con Ngọc đâu ra xách đồ vào giùm mẹ!

Tôi uể oải bước ra. Nhìn giỏ thức ăn đầy ắp nhiều thứ như đậu xanh, nếp, trứng vịt, thịt heo…, lại có cả một con cá trầu lớn gần bằng cổ tay đang vùng vẫy ở đáy giỏ, tôi đâm ra ngao ngán, tội nghiệp cho mẹ tôi. Mẹ tôi ưu ái với Thành đến thế sao? Nếu tôi tỏ rõ thái độ bất bình với Thành cho mẹ tôi biết chắc hẳn mẹ tôi buồn lắm! Biết làm thế nào đây? Thấy tôi không có vẻ sốt sắng gì, mẹ tôi hỏi:

– Con Ngọc sao vậy? Con mời thằng Thành chưa?

Tôi xịu mặt, cúi xuống xách giỏ đồ vào nhà – không nói gì.

– Nhốt con cá trầu lại cho kỹ để hôm đó nấu ít tô canh chua nghe!

Tôi lặng lẽ làm theo ý mẹ. Có lẽ mẹ tôi đã đoán ra tôi có điều không vừa ý. Mẹ chỉ cười nói giả lả chứ không hỏi gắt. Lâu nay mỗi lần tôi có chuyện bất bình bà vẫn có thái độ như thế. Đợi lúc thấy tinh thần tôi bớt căng mẹ mới hỏi phăng rồi từ tốn nói chuyện phải trái. Với tôi lâu nay mọi chuyện xảy ra đều chỉ giới hạn ở tầm mức vớ vẩn, trẻ con, chứ chưa lần nào làm tôi xốn xang quá đỗi thế này! Kể với mẹ chuyện đã xảy ra ư? Tôi đã mời Thành rồi, nhưng sau cái hành động không đẹp đó liệu Thành có dám vác mặt đến nhà tôi nữa không? Nếu Thành đến, tôi nên có thái độ ra sao?

Tối đó tôi chỉ ăn qua quít vài miếng rồi lên giường nằm sớm. Nhưng tôi không thể nào ngủ được. Có lúc tôi muốn phơi bày cái chuyện quấy quá của Thành cho mẹ tôi biết, nhưng tôi lại không muốn làm mẹ tôi buồn. Tôi đã thức gần trắng đêm…

Hôm sau, khi sửa soạn đi học tôi bỗng nghe ba tôi nói với mẹ tôi:

– Hôm nay anh mời ông Lành, ông Thảo chủ nhật này đến chơi luôn nhé!

Tôi đâm hoảng. Tất nhiên ba tôi phải cho khách biết lý do mời cơm. Nếu Thành không đến biết ăn nói làm sao? Tôi lập tức nói dối với mẹ tôi nhưng mục đích để ba tôi cùng nghe:

– Mẹ ạ, con quên nói với mẹ, anh Thành nói anh còn bận đi thăm giã từ mấy người bà con ở xa, có thể bữa đó anh ấy không đến kịp. Theo con nghĩ mình chỉ nên làm một bữa cơm gia đình thôi, anh ấy đến cũng tốt, không đến cũng không sao. Mình có lòng mời như thế đủ rồi!

Ba tôi nói với tôi:

– Cái con này nữa! Thế sao không nói sớm? Cũng may là ba chưa mời ai.

*

Cũng may thật, quả đúng chủ nhật đó anh Thành không đến nhà tôi. Tôi không vui mà cũng không buồn. Mấy ngày sau ba mẹ tôi cũng như tôi đều biết được anh Thành đã lên đường. Mẹ tôi có vẻ áy náy hỏi tôi:

– Sao thằng Thành lại đi thẳng luôn con biết không? Chuyện gì đã xảy ra?

Tôi chỉ lắc đầu. Vài ngày mẹ tôi lại hỏi nữa. Bà còn thêm:

– Thằng đàn ông con trai như vậy mà con không vừa ý, mẹ cũng không biết con sẽ chọn hạng nào nữa?

Quả tình mẹ tôi đã đi guốc trong bụng tôi! Tôi chỉ cười buồn. Không rõ mẹ tôi đã lập lại câu đó đến lần thứ mấy.

Hơn một tháng sau đó tôi nhận được thư của anh Thành từ quân trường gởi về. Chỉ toàn những lời xin lỗi. Tôi không trả lời. Sau đó lại liên tiếp có nhiều lá thư khác, cũng đều là những thư hối lỗi. Tôi vẫn không trả lời. Hơn hai tháng sau tôi nhận được thư của anh Hảo. Tôi tức cười khi thấy rõ được sự thật thà của anh Thành: chuyện của tôi đã đến tai anh Hảo! Đây cũng là cớ chính để tôi chịu làm hòa với anh Thành. Tuy vậy, tôi vẫn giữ cái ranh giới vừa phải – cứ tới đâu hay tới đó.

Nhưng rồi với những lá thư lời lẽ nồng nàn, với sự hỗ trợ từ xa của hai ông anh tôi, và nhất là với sự nội ứng mạnh mẽ của mẹ tôi, anh Thành đã phá vỡ được bức thành lòng của tôi lúc nào không hay…

Ra trường xong, anh Thành may mắn được đưa về phục vụ ở một đơn vị thuộc tỉnh nhà. Chẳng bao lâu sau đó, anh đã đàng hoàng trở thành chàng rể tương lai của gia đình tôi.

Khi đã kết thân rồi tôi mới biết thêm chàng có nhiều đức tính hiếm thấy. Hơn ba năm trong thời gian chưa cưới, chúng tôi có nhiều cơ hội để gần gũi nhau, thế mà chàng vẫn một mực chịu phép, không hề dám manh động. Biết chuyện này, một người bạn tôi đã nói đùa: “Đúng là cù lần biển! Lúc người ta chưa chịu thì làm ẩu, khi người ta trông chết mệt lại làm ngơ!”.

Một lần chàng về phép ghé thăm gia đình tôi, gặp lúc có một cô bạn tôi cũng đến chơi. Thấy cô bạn này bận bộ đồ bộ vải xoa màu tím nhạt vừa vặn xinh xắn quá tôi buột miệng khen:

– Bộ đồ này ai may khéo quá, mày mặc trông đẹp hết sẩy!

Thành cũng trầm trồ khen rồi quay sang tôi:

– Anh sẽ tặng Diệu Ngọc một bộ đồ như thế!

– Khi nào anh tặng?

– Hôm nay là thứ tư, chiều thứ sáu đi! Vì sáng thứ bảy anh phải trở về đơn vị rồi!

Nghe chàng hứa tôi thích lắm. Ngờ đâu hôm sau trời đổ mưa suốt ngày. Hôm thứ sáu mưa càng lớn, gió lại thổi mạnh. Lúc đó tôi không nghĩ đến món quà Thành hứa tặng nữa mà chỉ ngại anh ấy phải vất vả khi trở về đơn vị. Thế mà đúng chiều thứ sáu anh vẫn có mặt tại nhà tôi với món quà đã hứa. Tôi cảm kích hết sức. Thành nói:

– Trời mưa bão dữ quá sợ thợ may nghỉ việc, anh phải đến tiệm ngồi thúc hối từ buổi trưa tới giờ mới xong! Anh không muốn thất hứa với em!

Nhìn người Thành ướt át, mẹ tôi cười bảo:

– Quả thật một cục vắt một hòn! Không tặng khi này thì khi khác cũng được chứ làm gì mà gấp vậy? Con Ngọc lấy đồ của thằng Hảo cho nó thay đi không lại cảm!

Tôi đưa đồ của anh Hảo cho Thành thay. Sau đó tôi lấy bộ đồ Thành mới tặng mặc thử. Ai nấy đều ngạc nhiên thấy nó vừa vặn đẹp quá. Tự ngắm mình trong gương tôi thấy hài lòng hết sức.

Cảm động vì thịnh tình của Thành, tôi nói với chàng:

– Cám ơn anh đã tặng em một bảo vật. Em sẽ giữ bộ đồ này làm kỷ niệm.

Hôm sau tôi nắn nót thêu vào hai chéo chiếc áo quí ấy hai chữ Hán: một bên chữ Ngọc một bên chữ Thành. Xong, tôi xếp lại cẩn thận cất vào rương chờ khi Thành về thăm sẽ đem khoe.

Đến khi tôi đã trở thành cô giáo thì hai gia đình chúng tôi chính thức tổ chức lễ cưới. Không lâu sau đó ba mẹ tôi đổi về sống ở Sài Gòn. Nhờ đơn vị anh Thành đóng không xa, thỉnh thoảng chúng tôi vẫn được gặp nhau, ít khi xa cách lâu. Chàng rất hãnh diện với mọi người về tôi. Chàng vẫn luôn nhắc tới câu chuyện làm ẩu ngày xưa của chàng như một chứng minh hùng hồn về đức hạnh của tôi. Chàng hay khoe chuyện đó với người quen đến nỗi nhiều khi tôi phát ngượng…  Vợ chồng tôi tâm đầu ý hợp, biết kính trọng nhau, tin tưởng nhau, lúc nào cũng nghĩ đến nhau. Mấy đứa con của chúng tôi cũng lần lượt ra đời…

*

Nhưng rồi chiến tranh càng ngày càng nổ lớn. Đùng một cái, người anh cả của tôi – anh Hữu – bị tử trận. Phải chăng là do số mệnh? Trước đó tôi đã nghe anh sắp lên đường đi tham dự một khóa tu nghiệp ở nước ngoài. Chỉ vì vụ bàn giao công việc chậm trễ, anh ở lại đơn vị thêm một đêm! Nào ngờ đêm đó lại là đêm định mệnh: một trái đạn pháo đã kết thúc đời anh! Ngoài nỗi đau đớn mất một người thân, cái chết ấy còn tạo một dấu ấn sâu đậm trong đầu óc tôi về lẽ vô thường. Tôi tự dưng cảm thấy thương cảm và ái ngại cho những người lính thời chiến quá. Tôi càng đâm ra lo sợ cho chồng tôi, cho chính mình: “… Lấy chồng đời chiến binh, Mấy người đi trở lại, Lỡ khi mình không về, Thì thương người vợ chờ bé bỏng chiều quê…” (thơ Hữu Loan).

Rồi bất ngờ anh Thành lại nhận được lệnh thuyên chuyển về vùng 3. Lúc đó tôi đã có ba con: thằng Tí, thằng Sửu và con Hoa. Con thơ đùm đề như thế muốn đi theo chồng cũng khó lắm! Nhất là con Hoa còn quá nhỏ: chưa tròn một tuổi. Đi theo chỉ làm bận bịu cho chồng tôi thôi! Tôi đành ở lại để vừa nương tựa cha mẹ chồng vừa tiếp tục đi dạy học. Nhưng sống xa cách nhau tôi càng thấy thương và ái ngại cho chồng tôi vạn bội. Từ đó đầu óc tôi luôn bị ám ảnh bởi những nỗi bất hạnh mơ hồ…

Đọc tiếp Chương 2